Nakliye Fiyatını Ne Belirler? Hacim, Ağırlık, Mesafe ve Diğerleri

Aynı yük için üç firmadan teklif aldınız ve aralarında iki kat fark var. Bu, birinin sizi kandırdığı anlamına gelmez; genellikle üç firmanın farklı şeyleri fiyatladığı anlamına gelir. Bu yazıda navlun fiyatının gerçekte neyden oluştuğunu kalem kalem açıklıyoruz.

1. Hacim: ödediğiniz asıl şey

Nakliyede sattığımız şey aslında araçtaki alandır. Bir dorsenin hacmi sınırlıdır; sizin yükünüz o hacmin ne kadarını kaplıyorsa fiyatın temeli odur. Bu yüzden en × boy × yükseklik ölçüsü, teklif verebilmemiz için en kritik bilgidir.

Hafif ama hacimli yükler (mobilya, ambalaj, sünger, plastik ürün) bu yüzden ağırlığından beklenenden pahalı görünür. Araçta kapladıkları alan çok, ağırlıkları az.

2. Gerçek ağırlık ve navlun ağırlığı

Taşımacılıkta iki ağırlık vardır: gerçek ağırlık (kantarda ne gösteriyorsa) ve hacim ağırlığı (kapladığı alanın ağırlık karşılığı). Fiyatlamada bu ikisinden hangisi yüksekse o esas alınır; buna navlun ağırlığı denir.

Örnek: 1 m³ sünger ile 1 m³ metal parça araçta aynı yeri kaplar ama metal çok daha ağırdır. Sünger hacmi üzerinden, metal ağırlığı üzerinden fiyatlanır. Bu mantık sektörde evrenseldir.

3. Mesafe ve güzergâh

Mesafe yakıt, sürücü süresi ve araç amortismanı demektir; doğrudan maliyete yansır. Ama mesafe kadar önemli olan bir şey daha var: o güzergâhın düzenli hattınız olup olmadığı.

Ankara'dan İstanbul'a haftada altı sefer yapan bir firma için bu rota rutin; araç zaten gidiyor, sizin yükünüz o aracın bir bölümünü dolduruyor. Aynı firma için yılda birkaç kez gidilen bir rotaya gönderi, özel sefer anlamına gelir ve belirgin şekilde pahalıdır.

4. Taşıma modeli: parsiyel mi komple mi

Parsiyelde araç maliyetini diğer yüklerle paylaşırsınız; küçük gönderilerde kıyaslanamayacak kadar ekonomiktir. Komple araçta dorse size tahsis edilir; hızlı ve aktarmasızdır ama maliyetin tamamını siz üstlenirsiniz. Hangisinin uygun olduğu yük hacminize ve zaman hassasiyetinize bağlıdır.

5. Yükleme ve boşaltma koşulları

Bu kalem tekliflerde nadiren görünür ama sevkiyat gününde mutlaka ortaya çıkar. Sorular şunlar: Adreste forklift var mı? Rampa var mı? Araç kapıya yanaşabiliyor mu? Elle yükleme mi gerekiyor?

Forkliftle beş dakikada yüklenen bir palet, elle yüklendiğinde yarım saat sürebilir ve ek personel gerektirir. Araç adreste beklerken de maliyet işlemeye devam eder. Bu yüzden iki adresteki koşulları teklif aşamasında soruyoruz.

6. Yükün hazırlanma biçimi

Paletlenmiş, streçlenmiş ve istiflenebilir bir yük; aynı malın dökme halinden belirgin şekilde ucuza taşınır. Üç sebebi var: daha az yer kaplar, daha hızlı yüklenir, üzerine başka yük konabildiği için araç kapasitesi daha verimli kullanılır.

Bu, göndericinin kontrolündeki en büyük tasarruf kalemidir. Yükünüzü düzgün hazırlamak, pazarlık yapmaktan çok daha etkili bir maliyet düşürme yöntemidir.

7. Yükün cinsi ve hassasiyeti

Kırılgan yükler ayrı istifleme ister. Yüksek değerli yükler ek sigorta kapsamı gerektirir. Gabari dışı ve ağır yükler özel araç, vinç ve bazen resmi izin ister. Bunların hepsi ayrı kalemlerdir ve dürüst bir teklifte açıkça gösterilir.

8. Zamanlama ve sezon

Lojistikte de sezon vardır. Hasat dönemi, turizm sezonu öncesi (şubat-mayıs Antalya ve Muğla hattı), yıl sonu stok hareketleri ve bayram öncesi dönemlerde araç talebi artar, fiyatlar yükselir.

Teslim tarihinde esneklik tanımak, bu dönemlerde bile maliyeti aşağı çeken en etkili yöntemdir.

Teklif alırken hazırlamanız gereken bilgiler

• Yükün cinsi (ne gönderiyorsunuz?)
• Ölçüler: en × boy × yükseklik ya da palet sayısı ve yüksekliği
• Yaklaşık toplam ağırlık
• Yükleme adresi (ilçe/semt yeterli) ve varış ili
• İki adreste forklift/rampa var mı?
• Tercih ettiğiniz teslim tarihi ve esneklik durumu

Bu altı bilgiyle size gerçekçi ve bağlayıcı bir fiyat verebiliriz. Eksik bilgiyle verilen fiyat tahmindir ve sevkiyat günü değişir — ki sektördeki en büyük şikâyet sebebi tam olarak budur.